Rewolucja Przywództwa w Erze Technologii

Opublikowane przez Gulewicz Maria Magdalena w dniu

Stojąc u progu czwartej rewolucji przemysłowej, która prowadzi do dynamicznych przemian i wyzwań dla współczesnego świata, coraz bardziej nieunikniona staje się rewolucja w dziedzinie przywództwa. Firmy coraz częściej dostrzegają, że tradycyjne rozwiązania organizacyjne, które jeszcze niedawno odnosiły sukces, obecnie tracą swoją skuteczność i stają się źródłem problemów. 

Jednocześnie najnowszy raport World Economic Forum Future of Jobs 2023” wskazuje, że 40 proc. firm planuje skoncentrować się na rozwijaniu umiejętności przywództwa i wpływu społecznego pracowników w latach 2023-2027. W tym kontekście postanowiłam przyjrzeć się, jak przywództwo będzie się zmieniać w erze technologii, bazując na dostępnych badaniach, raportach oraz moich obserwacjach z ponad dwudziestoletniego doświadczenia w zarządzaniu.

Ewolucja przywództwa: od zarządzania wiedzą do technologii

W erze informacji, która dominowała w ostatnich dekadach XX wieku i na początku XXI wieku, kluczowe było zarządzanie wiedzą oraz umiejętność radzenia sobie ze złożonością i różnorodnością. Pionierzy badań nad przywództwem podkreślali znaczenie integrowania sprzeczności oraz otwartość na paradoksy jako istotne elementy sukcesu liderów.

Obecnie wchodzimy w nową erę – erę technologii, która przekształca nasze społeczeństwa i gospodarki w sposób głęboki i nieodwracalny. Na rynku pracy są już obecne nowe pokolenia, których postawy wobec pracy oraz oczekiwanej jakości życia znacząco różnią się od pokoleń wcześniejszych.

W tej erze, skuteczność przywództwa będzie musiała uwzględniać kilka nowych elementów. Dlatego, kluczowym zadaniem zarządzania jest teraz znalezienie nowego zestawu praktyk organizacyjnych oraz kompetencji przywódczych, a także zbudowanie nowej etyki społecznej w zakresie przywództwa. To właśnie te elementy staną się fundamentem zarządzania na kolejnym etapie rozwoju.

Nowe wyzwania dla liderów

W nowoczesnym świecie rozwój, stałe uczenie się i praca nad sobą liderów będą miały kluczowe znaczenie. Możemy zakładać, że modele oparte na hierarchicznych lub autokratycznych metodach przywództwa, wynikających ze stanowiska czy dostępu do zasobów, stracą na swojej skuteczności. Choć ten trend był już mocno zauważalny w ostatnich latach, w Polsce styl folwarczno-pańszczyźniany wciąż miał się dobrze. Jednak w nowej erze liderzy, aby być skutecznymi, będą musieli pracować nad swoim warsztatem przywódczym i nad sobą, by nie opierać się jedynie na formalnej władzy. Kluczowe będzie zdobywanie serc i umysłów ludzi poprzez autentyczność, wyznawane wartości oraz porywającą wizję.

Priorytetowa rola umiejętności poznawczych i kompetencji technologicznych

Aktualnym wyzwaniem dla liderów są już nie tylko umiejętności kognitywne, takie jak integrowanie sprzeczności i otwartość na paradoksy, ale także analityczne i krytyczne myślenie. Liderzy muszą umieć rozbijać trudne, złożone zagadnienia na proste idee, a ponadto docierać do rzetelnych źródeł informacji i oceniać ich wiarygodność. Funkcjonujemy bowiem w okresie obfitującym w dezinformację, fałszywych guru i pseudonaukowe teorie. Mamy dostęp do różnorodnych danych, zarówno naukowych, jak i paranaukowych, więc musimy umieć odróżniać to, co jest wartościowe. Następnie palącym wyzwaniem jest skuteczne dotarcie z tymi informacji do ludzi, co jest niezbędne do radzenia sobie z demagogią, propagandą i populizmem.

Kluczowe stają się kompetencje technologiczne – liderzy muszą być na bieżąco z najnowszymi trendami technologicznymi, takimi jak sztuczna inteligencja, blockchain czy big data oraz umieć je wykorzystywać w praktyce. W związku z tym muszą być adaptacyjni i elastyczni, zdolni szybko dostosowywać się do nowych realiów technologicznych i efektywnie wprowadzać innowacje w swoich organizacjach. To oznacza, że powinni rozwijać umiejętności techniczne oraz zdolność do zarządzania transformacją cyfrową, aby skutecznie prowadzić swoje zespoły w erze technologii.

Rozszerzony zakres kompetencji socjo-emocjonalnych

Na znaczeniu zyskują także postawy socjo-emocjonalne uwzględniające pracę z ludźmi, skuteczność osobistą oraz etykę pracy. 

Nastawienie na współpracę oraz praca z ludźmi zyskiwały na znaczeniu już w ubiegłej erze, jednak teraz dochodzą kwestie związane z różnorodnością i inkluzywnością. Liderzy muszą nauczyć się zarządzać zespołami o zróżnicowanych potrzebach i doświadczeniach, promując współpracę oraz zrozumienie w zdalnym i hybrydowym środowisku pracy. Praca zdalna i hybrydowa stają się normą, co wymaga nowych umiejętności w zakresie zarządzania zespołami, komunikacji i budowania kultury organizacyjnej na odległość.

Podobnie skuteczność osobista już nie tylko oznacza zarządzanie własnym czasem i priorytetami czy efektywną organizację pracy. Dziś liderzy muszą wykazywać odporność, elastyczność i zwinność, co pozwala im adaptować do nowych warunków i szybko odbudowywać się po kryzysach. Zyskują na znaczeniu także samoświadomość oraz autentyczność, definiowana szerzej jako działanie zgodne z wartościami, odwaga w podejmowaniu trudnych decyzji oraz umiejętność otwartego radzenia sobie z problematycznymi sytuacjami.

Liderzy, którzy wykażą się wysokim poziomem integralności, traktując swoje wartości jako fundament dla podejmowanych decyzji, zyskają wiarygodność w oczach wszystkich interesariuszy oragzniacji. Dzięki temu będą w stanie nawiązywać głębsze, bardziej trwałe relacje oparte na zaufaniu, które staną się niezbędne w dobie technologii, mediów społecznościowych, fake newsów i deepfake’ów.

Rosnące znaczenie etyki i świadomości społecznej

Społeczeństwo staje się coraz bardziej świadome i wymagające wobec liderów, oczekując od nich nie tylko wyników finansowych, ale także odpowiedzialności społecznej i etycznego postępowania. Znajdujemy się więc w momencie, kiedy konieczne jest zrewidowanie definicji sukcesu w przywództwie oraz sposobów jego osiągania. Wymaga to zmiany wzorców przywództwa, z naciskiem na rozwój liderów, którzy są empatyczni, potrafią słuchać i wspierać rozwój swoich zespołów. Tradycyjne modele oparte na władzy i zysku muszą ustąpić miejsca nowemu podejściu, skoncentrowanemu na wpływie i zrównoważonym rozwoju.

Współcześni liderzy muszą wykazywać wyjątkową świadomość społeczną, rozumiejąc struktury społeczne i angażując się w dobro społeczności. Ich dziedzictwo jako przywódców nie kończy się na osiągnięciach organizacji, ale obejmuje również trwały wpływ na społeczeństwo. Sukces liderów nie będzie już mierzony tylko przez wyniki finansowe, lecz także przez ich wkład w rozwój społeczny i osiągnięcia innych. Im więcej liderzy przynoszą korzyści innym, tym większy będzie ich przywódczy sukces. Przewodząc organizacjom, liderzy biorą bowiem na siebie odpowiedzialność za wpływ, jaki wywierają na otaczający ich świat.

Takie holistyczne podejście wzmacnia nie tylko poszczególne jednostki, ale także buduje silniejsze, bardziej zrównoważone organizacje i społeczeństwa. Sukces odniosą ci liderzy, którzy będą identyfikować się z wartościami społecznymi i aktywnie budować mosty między biznesem a społecznością. Wprowadzając modele biznesowe integrujące zrównoważony rozwój z korzyściami społecznymi oraz dbając o trwałe relacje z interesariuszami, liderzy tworzą fundamenty dla bardziej sprawiedliwego i harmonijnego świata.

Nowe wymiary odpowiedzialnego przywództwa

W dzisiejszym globalnym kontekście, przywódcy muszą rozumieć, że ich dziedzictwo nie kończy się na biznesie, lecz obejmuje również społeczne dziedzictwo, które pozostawiają przez swoje zaangażowanie w sprawy społeczne i inicjatywy dobroczynne. Skuteczne przywództwo to nie tylko siła biznesowa, lecz również istotna siła społeczna, kształtująca bardziej odpowiedzialne i zrównoważone społeczeństwo.

Przywództwo koncentrujące się na wpływie i rozwoju sprzyja tworzeniu kultur organizacyjnych, które wspierają współpracę, innowacyjność i ciągłe doskonalenie. Taki styl zarządzania przyczynia się do długoterminowego sukcesu organizacji, mając jednocześnie pozytywny wpływ na społeczność i gospodarkę. W tym kontekście szczególnie ważne jest wzmocnienie statusu kobiet w przywództwie, aby ich wizja, unikalne kwalifikacje i doświadczenia mogły w większym stopniu przyczyniać się do kształtowania naszej wspólnej przyszłości.

Mam nadzieję, że te refleksje okażą się inspirujące i pomocne nie tylko dla liderów biznesowych, lecz również dla liderów społecznych i politycznych. Z punktu widzenia zarządzania, wiele z tych przemyśleń posiada uniwersalne walory. Są one szczególnie istotne, ponieważ organizacje, które nie będą w stanie porzucić przestarzałych praktyk i wprowadzić istotnych zmian, mogą stracić swoją konkurencyjną przewagę.