Kompetencje w świecie BANI

Opublikowane przez Gulewicz Maria Magdalena w dniu

“Obyś żył w ciekawych czasach” – to stare chińskie przekleństwo, ale dziś mało kto wśród liderów biznesu i polityki wątpi, że właśnie w takich czasach przyszło nam żyć. Jesteśmy świadkami i uczestnikami Czwartej Rewolucji przemysłowej, znanej jako rewolucja technologiczna. Ma ona równie transformacyjny wpływ na nasze życie i gospodarkę jak jej poprzedniczki. W kontekście tej rewolucji, kluczowe stają się nowe kompetencje, które pozwalają pracownikom i organizacjom sprostać wyzwaniom i wykorzystać nowe możliwości.

Każda z wcześniejszych rewolucji przemysłowych tworzyła nowe miejsca pracy, zmieniała modele konsumpcyjne i zwiększała efektywność gospodarki. Czwarta Rewolucja technologiczna nie jest wyjątkiem. Automatyzacja i cyfryzacja otwierają nowe możliwości w różnych sektorach, od produkcji przez usługi po administrację. Jednak, jak każda rewolucja, niesie ze sobą również wyzwania. Tradycyjne miejsca pracy, oparte często na powtarzalnej i manualnej pracy zanikają, a w ich miejsce pojawiają się nowe, wymagające od pracowników zupełnie innych kompetencji i umiejętności.

Nowe ramy myślenia: Świat VUCA i BANI

Czwarta Rewolucja odbywa się w kontekście świata VUCA (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) oraz BANI (Brittle, Anxious, Nonlinear, Incomprehensible). Te akronimy odzwierciedlają współczesną rzeczywistość charakteryzującą się niestabilnością, niepewnością, złożonością i niejednoznacznością, a także kruchością, lękiem, nieliniowością i niezrozumiałością. W takim świecie tradycyjne metody zarządzania i przywództwa tracą na skuteczności.

Od ponad 30 lat świat VUCA definiował dynamicznie zmieniające się otoczenie biznesowe. Jednak wydarzenia ostatnich lat, takie jak pandemia COVID-19, wymusiły ewolucję tego pojęcia, prowadząc do powstania koncepcji BANI.

Co znaczy BANI? 

Akronim BANI odnosi się do świata: 

  • kruchego (brittle) wyrazem czego jest niestabilność gospodarki, systemów politycznych i środowiska.
  • Niespokojnego (anxious) z nadmiarem bodźców i informacji prowadzących do niepokoju.
  • Nieliniowego (nonlinear), gdzie wydarzenia mają trudny do przewidzenia charakter.
  • Niezrozumiałego (incomprehensible), w którym coraz trudniej jest logicznie uzasadniać i argumentować różne zjawiska. To sprawia, że wiele rzeczy i wydarzeń traci sens, a nam brakuje sprawdzonych schematów i zasobów.

Nie przepadam za modnymi koncepcjami i chwytliwymi akronimami, ale doceniam ich przydatność w opisywaniu naszej rzeczywistości. Te ramy pomagają tworzyć struktury i rozwiązania, które mogą ułatwić zrozumienie dynamicznie zmieniającego się otoczenia, radzenie sobie z codziennymi wyzwaniami oraz przygotowanie się na przyszłość. Trudno jest nam bowiem dziś znaleźć schematy, które dają jasne odpowiedzi na pytania dotyczące świata, życia i biznesu.

Reskilling & Upskilling: Istotny element budowania przewagi konkurencyjnej

Ostatnie trzy lata były pełne wyzwań, wynikających z połączenia zdrowotnych, ekonomicznych i geopolitycznych turbulencji oraz narastających nacisków społecznych i środowiskowych. Te przyspieszające zmiany wpływają na rynki pracy, kształtując popyt na zawody i umiejętności przyszłości. Czwarta Rewolucja przemysłowa przekształca oczekiwania pracowników i konsumentów, stymulując zapotrzebowanie na nowe zawody i kompetencje.

Według raportu Future of Jobs (World Economic Forum, 2023), przewiduje się, że w ciągu najbliższych pięciu lat zniknie 83 miliony miejsc pracy, a jednocześnie powstanie 69 milionów nowych. To prowadzi do strukturalnej zmiany na rynku pracy, obejmującej 152 miliony miejsc pracy, czyli 23% z 673 milionów pracowników uwzględnionych w badaniach. Ostatecznie oznacza to redukcję zatrudnienia o 14 milionów miejsc pracy, czyli 2%.

Firmy prognozują, że w ciągu najbliższych pięciu lat 44% umiejętności pracowników ulegnie znaczącej zmianie. Większość respondentów uważa, że głównym czynnikiem napędzającym transformację branż będzie przyjęcie nowoczesnych technologii. Ta ewolucja wpłynie na pełne spektrum umiejętności – od wiedzy technicznej po zdolności adaptacyjne, a także postawy i podejście do pracy. W obliczu tych zmian, biznes musi inwestować w rozwój kompetencji swoich pracowników. Istotnymi elementami strategii organizacji stają się reskilling, czyli przekwalifikowanie, oraz upskilling, czyli podnoszenie kwalifikacji. 

Formułowanie skutecznych strategii reskilling i upskilling na najbliższe pięć lat jest niezbędne do maksymalizacji wyników biznesowych. Już dziś firmy postrzegają luki kompetencyjne na lokalnym rynku pracy jako główną przeszkodę w osiąganiu transformacji branżowej, a inwestowanie w naukę i szkolenia w miejscu pracy jako najbardziej obiecującą strategię osiągnięcia celów biznesowych. W kontekście globalnych przemian, inwestowanie w reskilling i upskilling staje się nie tylko strategią przetrwania. Stanowią one również kluczowy element budowania przewagi konkurencyjnej. To właśnie w zdolności do szybkiego przystosowywania się do nowych realiów tkwi potencjał przyszłego sukcesu organizacji.

Nowe Kompetencje: Klucz do Sukcesu w Dynamicznie Zmieniającym się Świecie

Współczesne rynki pracy wymagają od pracowników nie tylko technicznych umiejętności, ale także zdolności interpersonalnych i kognitywnych. Wśród najważniejszych kompetencji przyszłości wymienia się empatię, aktywne słuchanie, zdolności przywódcze oraz wpływ społeczny (Future of Jobs, 2023). Umiejętności zarządcze, angażowania i zdolności fizyczne są oceniane jako mniej istotne w porównaniu do umiejętności poznawczych, samoświadomości oraz pracy zespołowej.

Najważniejsze umiejętności w 2023 roku 

Odsetek organizacji objętych badaniem, które uważają umiejętności za kluczowe dla swojej siły roboczej. Źródło: World Economic Forum, Future of Jobs 2023.

Badania pokazują, że umiejętności poznawcze zyskują na znaczeniu, odzwierciedlając rosnącą wagę rozwiązywania złożonych problemów w miejscu pracy. Kreatywne myślenie jest uznawane za nieco bardziej istotne niż myślenie analityczne, a umiejętność korzystania z technologii plasuje się na pierwszym miejscu pod względem najszybciej rosnącego znaczenia wśród kompetencji. Umiejętności i postawy związane z poczuciem własnej skuteczności plasują się wyżej niż te związane z pracą zespołową. 

Umiejętności zyskujące na znaczeniu 

Odsetek organizacji objętych badaniem, które uważają, że znaczenie umiejętności wzrasta lub maleje, uporządkowany według różnicy netto.  Źródło: World Economic Forum, Future of Jobs 2023.

Pracodawcy coraz bardziej doceniają postawy takie jak ciekawość, chęć do ciągłego uczenia się, odporność, elastyczność oraz samoświadomość. Natomiast, zdolności fizyczne tracą na znaczeniu, co jest tendencją obserwowaną od kilku lat. Jednocześnie, coraz większą rolę odgrywają postawy etyczne. Firmy przekonane są, że klienci coraz częściej będą poruszać kwestie społeczne i środowiskowe, co będzie napędzać transformację organizacji w ciągu najbliższych pięciu lat. Pracownicy będą musieli przejść specjalne szkolenia, aby sprostać rosnącym wymaganiom etycznym. 

Zmiany organizacyjne oraz na rynku pracy sprawiają, że firmy zaczną odgrywać większą rolę we wspieraniu zróżnicowanych i wykluczanych grup talentów oraz w promowaniu sprawiedliwości społecznej i DEI. Ponad 2/3 firm deklaruje, że już realizuje takie programy, a kobiety są najczęściej priorytetową grupą w programach DEI, co zostało potwierdzone przez 80% respondentów we wszystkich regionach i branżach.

Podsumowanie

Czwarta Rewolucja technologiczna zmienia oblicze pracy, gospodarki i przywództwa. Wymaga od nas nie tylko adaptacji do nowych technologii, ale także rozwijania nowych kompetencji i stylów przywództwa. W świecie VUCA i BANI, sukces będzie zależał od naszej zdolności do reskillingu i upskillingu, a także od umiejętności liderów do skutecznego zarządzania w dynamicznych i nieprzewidywalnych warunkach.

Kategorie: KARIERA